Sektör Bültenleri

Gerçek kişiler bağımsız denetim yapabilirler mi?

Gerçek kişiler bağımsız denetim yapabilirler mi?

by 16 Mart 2016 0 comments

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun yürürlüğe girmesi ve AB müktesebatına uyum sağlamak amacıyla yapılan çalışmalar bağımsız denetime tabi şirketlerin kapsamını genişletmiştir. Bu doğrultuda Ticaret Kanunu bağımsız denetime tabi olacak şirketlerin Bakanlar Kurulu tarafından belirleneceğini belirtmiştir.

AB açısından bakarsak ise, denetime ilişkin AB direktifinde aktif toplamı, net satış hasılatı ve çalışan sayısı olmak üzere 3 kriter göz önünde bulundurulmuş ve bu limitler her sene güncellenerek daha fazla şirketin bağımsız denetim kapsamına girmesi sağlanmıştır.

Denetime tabi şirketlerin sayısının artması ve bağımsız denetim kültürünün şirketlerce de benimsenmesinin neticesinde bağımsız denetçi ihtiyacı da olumlu yönde etkilenmektedir. Şu an Türkiye’de 2.625 yeminli mali müşavir, 10.936 serbest muhasebeci mali müşavir olmak üzere toplam 13.561 adet bağımsız denetçi bulunmaktadır.

Peki gerçek kişiler bağımsız denetim yetkisine sahip bir bağımsız denetim şirketinde çalışmadan da bağımsız denetim yapabilmektedirler mi?

26.12.2012 tarihli ve 28509 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Bağımsız Denetim Yönetmeliği’ne göre bağımsız denetçinin tanımı belirlenmiştir. Bu tanıma göre bağımsız denetim yapmak üzere 01.06.1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre yeminli mali müşavirlik ya da serbest muhasebeci mali müşavirlik ruhsatını almış meslek mensupları arasından Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yetkilendirilen kişilere bağımsız denetçi denilmektedir. Denetim yapmak için denetçilerin yetkilendirilmesi aşağıdaki kriterlerin adaylar tarafından sağlanması ile oluşmaktadır:

  • Hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi ve siyasal bilgiler dallarında eğitim veren fakültelerden en az lisans seviyesinde mezun olmak,
  • Meslek mensubu olması,
  • Türkiye’de yerleşik olması,
  • Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olması,
  • Mesleki eğitimini tamamlamış olması,
  • Denetçilik sınavında başarılı olması,
  • Devletin güvenliği ve anayasal suçlar, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, hileli iflas vb. gibi suçlardan mahkumiyet almaması.

Ayrıca denetçi olmak isteyenlerin en az 3 yıl süre ile finansal tablo denetimi dahil olmak üzere mesleki konularda denetçi yanında ya da denetim kuruluşunda uygulamalı eğitim almaları şarttır. 3568 sayılı Kanun çerçevesinde tasdik ve vergi denetimi hizmetlerinde geçen süreler ile aynı Kanunun 6. Maddesinin ikinci fıkrasında yer alan kamu kurum ve kuruluşlarında denetim yetkisine haiz olanların, bu kamu kurum ve kuruluşlarında geçirdikleri süreler de uygulamalı mesleki eğitim süresinden sayılmaktadır.

Denetçi yardımcılığında geçen 3 yılın sonunda gerçek kişiler bağımsız denetçi unvanını yetki ile beraber alırlar. Bununla birlikte sorumlu denetçi olmak isteyen kişilerin bir bağımsız denetim şirketinde (Kamu Yararını İlgilendiren Kuruluşlar (KAYİK) da dahil) denetim yapabilmesi için 15 yıllık mesleki tecrübeye sahip olması ve bu sürenin en az 2 yılında fiilen denetçi, kıdemli denetçi ya da başdenetçi unvanı ile denetim yapması, diğer denetimler için ise en az 10 yıllık mesleki tecrübeye sahip olması ve bu sürenin en az 1 yılında fiilen denetçi, kıdemli denetçi ya da başdenetçi unvanı ile denetim yapması gerekmektedir.

Ek olarak, 26.12.2012 tarihli ve 28509 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Bağımsız Denetim Yönetmeliği’ne göre KAYİK’lerin faaliyet alanları, işletme büyüklükleri, çalışan sayısı ve benzeri ölçütlere göre KGK tarafından belirlenen işletmelerin denetimi yalnızca denetim kuruluşları tarafından yapılabilirken; diğerlerinin denetimi denetim kuruluşları ya da gerçek kişilerden oluşan denetçiler tarafından yapılabilmektedir.

Açıklamalardan da görüleceği üzere, bağımsız denetçilerin, belirli istisnalar haricinde, denetim şirketi kurmadan denetim yapmaları mümkün bulunmaktadır.

Bağımsız denetçi veri saklama konusunda bağımsız denetim şirketleri ile aynı şartlara tabidir. Denetçi denetim sonucunda elde ettiği kanıtları 10 yıl saklamak durumundadır.

Dikkat çekilmesi gereken bir diğer husus ise bağımsız denetçi belgesine sahip olan ve bir şirkette denetçi olarak gösterilen kişilerin bağımsızlık taahhüdü vermesi gerekliliğinden dolayı hem bir şirkette denetçi kadrosunda bulunması hem de gerçek kişi olarak bağımsız denetim yapması mümkün olmamaktadır.

Öte yandan unutulmaması gereken konulardan biri denetimin bir ekip işi olduğu, konusunda uzman ve ileri görüşlü kişilerden oluşan ekipler tarafından daha etkin ve verimli yerine getirileceğidir.

 

 

Sami Özgür Bostan

Güncel Group

Bağımsız Denetim Hizmetleri Müdürü

Yorum Yok

Konuya Yorum Ekleyin

Yorum Yok!

Yazıya Yorum Ekleyin.

Verileriniz Güvenlik Altındadır!E-Posta Adresiniz hiç kimseyle paylaşılmayacaktır..


8 + bir =